Over energiedelen
Welkom bij het hoe en wat van energiedelen in een Energiegemeenschap. Je vindt hier hoe je stap voor stap als initiatiefgroep aan de slag kunt gaan met energiedelen. Daar helpen we je graag bij met tools en tips. Ook hebben we antwoorden op de meest gestelde vragen voor je.
Heb je vragen of hulp nodig, neem dan met ons contact op.
Aan de slag
Lees wat er komt kijken bij het oprichten van een Energiegemeenschap en de keuzen die hebt.
Activiteiten
Wat en waar gebeurt in onze regio Foodvalley? Waar kun je bij aansluiten als inwoner, bedrijf of organisatie?
Tools en tips
We helpen je graag met tools, tips en nog meer verdiepende informatie. Neem met ons contact op voor meer hulp.
FAQ
Hoe werkt energiedelen? Wat is een EMS? Hoe kun je sturen op verbruik? En nog veel meer vragen.
Aan de slag
Energiegemeenschappen zijn in vele soorten en smaken mogelijk. Met grote en kleine of zelfs zonder ambities. Met of zonder sturing. Het kan starten met een paar buren. Of met een energiecoöperatie die met haar leden energie wil gaan delen.
Wat ze allen wel als doel moeten hebben, is het vergroten van de gelijktijdigheid. Daar zijn wat simpele vuistregels voor:
Vuistregels
- Een simpele vuistregel is dat op 1 huishouden met zonnepanelen er twee leden nodig zijn zonder panelen.
- Heb je veel zonopwek over, zoek leden zonder eigen opwek erbij, die overdag veel stroom gebruiken.
- Kom je veel tekort, dan kun je van andere energiegemeenschappen die wind hebben b.v. energie inkopen.
- De coöperatieve dienstverlener kan je veel werk uit handen nemen bij het bepalen van de gelijktijdigheid voor de huidige profielen en het bepalen van de benodigde verbruiksprofielen voor het optimaliseren van gelijktijdigheid.
Vervolgens is het afhankelijk van jouw situatie hoe je wilt beginnen:
Klein beginnen
- Zoek geïnteresseerde in jouw buurt en netwerk.
- Start een Proeverij van circa 3-6 maanden om uit te vinden wat je gelijktijdigheid is. Daarvoor heb je een Energy Management Systeem nodig.
- Zoek er zo nodig leden met aanvullende profielen bij.
- Bepaal samen je onderlinge verrekenprijs.
- Leg de afspraken vast in een gezamenlijke overeenkomst. Of vorm samen een coöperatie, vereniging of stichting . Ga naar de notaris.
- Kies een coöperatieve dienstenleverancier.
- Wil je liever geen juridische entiteit oprichten? Sluit je dan als subgemeenschap aan bij een bestaande Energiegemeenschap.
- Je leden stappen over naar een Energiedelen contract voor stroom.
- Het verrekenen kan beginnen.
Doorgroeien of groots beginnen
In onderstaand schema zijn de stappen te zien die een Energiegemeenschap allemaal zou kunnen doorlopen. Dat hangt dus ook heel sterk van je ambities af: naar sturing, meer opwek en opslag lokaal realiseren. Of mensen met een krappe beurs steunen.
Energie Samen ontwikkelt met partner om| nieuwe Energie (Energie van Ons) een gereedschapskist voor Energiegemeenschappen. Bijvoorbeeld en handleiding in de vorm van een Projectplan. Dit projectplan vind je bij de Tools en tips. Ook vind je daar een simulatietool.
Veel van dit alles wordt constant doorontwikkeld. Ervaringen en verbeteringen die uit de praktijk komen worden daarin meegenomen.
Activiteiten in de regio
Werkgroep Foodvalley Energiegemeenschappen
De regio Foodvalley heeft een werkgroep in het leven geroepen die onderzoekt hoe energiedelen en energiegemeenschappen in onze regio gestimuleerd en ondersteund kunnen worden. In de werkgroep zitten gemeenten, energiecoöperaties, woningstichtingen, waterschappen en maatschappelijke organisaties samen aan tafel. De resultaten van de werkgroep zijn te vinden bij de Tools en tips.
Ondersteuning door Energie Samen Foodvalley
Wij helpen iedereen op weg die energie wil delen en aan de slag wil gaan met het zelf oprichten van een Energiegemeenschap.
Foodvalley
De Foodvalley zelf is ook gestart met het vormen van een energiegemeenschap. ValleiEnergie en Duurzaam Kootwijkerbroek zijn ook in de regio actief, zij hebben ook opweklocaties en slaan energie op.
Ede
In diverse wijken en dorpen zijn bewonersinitiatieven aan het proeven en ruiken begonnen.
Veenendaal
Hier zijn 5 bewonersgroepen actief met het proeven en ruiken aan energiedelen.
Wageningen
In 2026 is de eerste energiegemeenschap gevormd van de hele regio. Deze Energiegemeenschap, gestart door inwoners en onderdeel van ValleiEnergie, wil verbruik en opslag automatisch gaan sturen met Energyboxx. Zij worden ondersteund door gemeente Wageningen en werken daarvoor samen met energiecoöperatie LochemEnergie.
Tools en tips
Met energiedelen kunnen de democratisch georganiseerde Energiegemeenschappen zorgen voor een stabielere energieprijs voor hun leden. Ook kunnen Energiegemeenschappen een sleutelrol spelen bij het vrijmaken van netcapaciteit: niet door extra kabels te leggen, maar door lokaal vraag en aanbod af te stemmen, flexibiliteit te bundelen en pieken te verlagen. Zo vormen zij de verbinding tussen netbeheerders en lokale gebruikers.
Kennisbronnen en gereedschap
- Kennisbank Energiedelen van Energie Samen
- Project/stappenplan voor initiatieven en coöperaties
- Simulator Energiegemeenschappen en handleiding
Resultaten Foodvalley werkgroep Energiegemeenschappen
Aanbevelingen Energie Samen voor Energiegemeenschappen
- Energiedelen met vrije leverancierskeuze
- De rollen van gemeenten
- In all-electric wijken
- Als motor voor verduurzaming gebouwde omgeving
- Normen en kwaliteit
- Als sleutel voor netcapaciteit
- Fundament voor weerbaar Nederland
- Bedrijven in een energiegemeenschap
Inspirerende verhalen
Vragen en Antwoorden over Energie Delen
Voor jouzelf:
- Je kan meepraten over jouw toekomstige energierekening
- Je krijgt een eerlijke en stabielere prijs
- Je krijgt meer inzicht in je eigen verbruik en hoe te sturen op meer gelijktijdigheid met de andere leden van jouw energiegemeenschap.
- Je draagt bij aan een sterkere, schonere regio
- Iedereen kan meedoen, ook zonder eigen zonnepanelen of batterij
Voor de lokale gemeenschap:
- we kunnen meer lokale opwek en opslag realiseren
- het geld blijft in de lokale gemeenschap en economie, het geld verdwijnt niet naar de traditionele energieleveranciers
- het vermindert de lokale netcongestie
- we dragen zo bij aan een stabieler energiesysteem
Die bepaal je met elkaar. Je kunt alleen samen de kale prijs van 1 kWh bepalen. Want energiebelasting, btw, netbeheer en algemene kosten worden bepaald door overheid en netbeheerder en blijf je nog steeds betalen. Hoe je de kale prijs berekent kan op verschillende manieren. Wat kost het minimaal om de stroom op te wekken? Je zou de stroom ook kunnen weggeven binnen je energiegemeenschap aan mensen met een krappe beurs.
Energieprijzen worden elke moment opnieuw bepaald op de Energiemarkten, door vraag en aanbod. Als op een bepaald tijdstip van de dag meer stroom wordt opgewekt dan we nodig hebben dan daalt de prijs. Dat zie je ook wel op de lokale markt met bederfelijke waren: aan het eind van de dag kun je dan bijvoorbeeld 3 dozen aardbeien of 3 bossen bloemen krijgen voor de prijs van één.
Is het aanbod van energie te weinig, dan stijgt de prijs juist. Net zoals wanneer er heel weinig kersenoogst is. Dan zijn de kersen heel duur en worden ze maar kort aangeboden.
Ook kunnen oorlogen de prijs van energie op de markt verhogen. Eigenlijk is dat vreemd. Want de kosten van het opwekken van onze groene stroom veranderen niet, die zijn wél stabiel.
Niet altijd of per sé, maar wel stabieler. Want voor de gedeelde energie betaal je de kostprijs, de rest koop je op de Energiemarkt. Daar bepalen vraag en aanbod de prijs. Als op een bepaald tijdstip van de dag meer stroom wordt opgewekt dan mensen en bedrijven nodig hebben dan daalt de prijs.
Is het aanbod van energie te weinig, dan stijgt de prijs juist. Ook kunnen oorlogen de prijs van energie op de markt verhogen. Eigenlijk is dat vreemd. Want de kosten van het opwekken van onze lokale en groene stroom veranderen niet, die zijn wél stabiel.
Energieprijzen worden bepaald op de Energiemarkt, door vraag en aanbod. Als op een bepaald tijdstip van de dag meer stroom wordt opgewekt dan mensen en bedrijven nodig hebben dan daalt de prijs. Dat zie je ook wel op de lokale markt met bederfelijke waren: aan het eind van de dag kun je dan bijvoorbeeld 3 dozen aardbeien of 3 bossen bloemen krijgen voor de prijs van één.
Is het aanbod van energie te weinig, dan stijgt de prijs juist. Ook kunnen oorlogen de prijs van energie op de markt verhogen. Eigenlijk is dat vreemd. Want de kosten van het opwekken van onze groene stroom veranderen niet, die zijn wél stabiel.
Het delen van energie betekent niet dat er van huis naar huis kabels gelegd gaan worden. Je gaat verbruik en afname veel meer op elkaar afstemmen. Daardoor blijft de stroom binnen het stroomnet in jouw buurt.
Iedereen kan meedoen, ook zonder zonnepanelen of eigen batterij. Dus ook huurders!
Nu al kun je 100% groene en lokale stroom afnemen van een lokale energiecoöperatie. Zo’n energiecoöperatie is een collectief van inwoners en organisaties. Zij hebben samen zonnepanelen hebben gelegd, bijvoorbeeld op een groot dak van een school. Neem je hun stroom af, dan noemen we dat een lokaal stroomcontract. Je deelt je eigen stroom niet met de andere leden van de gemeenschap.
Om te beginnen moeten we weten hoeveel en wanneer onze installaties en elk lid opwekken en verbruiken. Niet alleen aan het eind van het jaar, maar elk kwartier van de dag. Dat begint thuis met een apparaatje dat aangesloten is op je slimme meter. Je ziet live hoeveel je zelf verbruikt en opwekt.
In een Energiegemeenschap krijg je ook inzicht in opwek en verbruik van de hele groep. Zo kun je dan zien wanneer er veel of juist weinig eigen stroomaanbod is. En bijvoorbeeld besluiten de was pas te draaien of de auto op te laden wanneer er voldoende eigen opwek in de gemeenschap is.
In de toekomst kunnen we meer apparaten in huis automatisch gaan aansturen. Zodat die aanstaan als er juist veel eigen stroom is.
Deelname aan een energiegemeenschap is snel opzegbaar. Maximaal per maand en soms zelfs eerder. Het definitieve opzegtermijn staat in je contract wanneer je je aanmeld.
Alle partijen Energie Samen Foodvalley, om | nieuwe energie en EnergyID zijn coöperatief opgesteld. Bijgaand het privacybeleid van Energie Samen Foodvalley, om | nieuwe energie en EnergyID.
Alle energiegemeenschappen die gericht zijn op het verlagen van lokale pieken op het net, leveren op termijn een bijdrage in het verminderen van netcongestie. Het formaat van een gemeenschap is daarin niet zo van belang, de optelsom van verschillende gemeenschappen in een regio doet er ook toe. Nu beginnen gemeenschappen klein, ze kunnen ook onderling nog met elkaar delen, wellicht worden ze in de toekomst groter, dat gaan we meemaken in de ontwikkeling die dit door gaat maken de komende jaren.
Vragen over EnergyID
EnergyID is een “Energy Management Systeem” (EMS), een applicatie die kan laten zien wat thuis en in de gemeenschap verbruikt en opgewekt wordt. En apparaten automatisch kan aansturen.
Om te beginnen moeten we weten hoeveel en wanneer onze installaties en elk lid opwekken en verbruiken. Niet alleen aan het eind van het jaar, maar elk kwartier van de dag. Dat begint thuis met een apparaatje dat aangesloten is op je slimme meter. Je ziet live hoeveel je zelf verbruikt en opwekt. Dit doen wij in samenwerking met EnergyID.
In een Energiegemeenschap krijg je ook inzicht in opwek en verbruik van de hele groep. Zo kun je dan zien wanneer er veel of juist weinig eigen stroomaanbod is. En bijvoorbeeld besluiten de was pas te draaien of de auto op te laden wanneer er voldoende eigen opwek in de gemeenschap is.
In de toekomst kunnen we meer apparaten in huis automatisch gaan aansturen. Zodat die aanstaan als er juist veel eigen stroom is.
Als koepelorganisatie doen we uiteraard ons best om zoveel mogelijk kennis te delen tussen de verschillende energiegemeenschappen ter verbetering van de dienstverlening en voor de optimalisering van het energieverbruik.
Via EnergyID wordt het energieverbruik bijgehouden, maar je kunt daar ook delen van je verbruik opsplitsen van sommige slimme apparaten (denk aan laadpalen, thuisbatterijen, warmtepompen etc.). Het live tracken en registreren in EnergyID voor deze apparaten mogelijk via een ‘Apps’ in EnergyID. Het kan zijn dat voor jouw merk of type apparaat nog geen App in EnergyID is. Wij kunnen deze wensen verzamelen en doorgeven aan EnergyID, maar wanneer deze dan beschikbaar zouden zijn kunnen we helaas niets over zeggen.
Het totale verbruik is natuurlijk wel altijd live te volgen.
Vragen over energieleveranciers
Wij zijn 100% dochter van energiecoöperatie ValleiEnergie en actief in de regio Foodvalley. ValleiEnergie heeft meerdere opwekinstallaties en is lid van coöperaties om | nieuwe energie en Energie Samen.
om | nieuwe energie (binnenkort Energie van Ons) is dat niet. De wetgeving bepaalt dat elke leverancier hieraan kan meedoen. Echter zien we dat de meeste leveranciers zich nog niet bezighouden met het onderwerp ‘Energie Delen’ waardoor voor nu om | nieuwe energie de enige leverancier is voor particulieren.
Wij denken dat voor commerciele partijen er minder geld te verdienen is, dus beginnen ze er (nog) niet aan.
Ja. Sterker nog je gaat als Energiegemeenschap zelf je stroom in- en verkopen. Gelukkig kun je dat helemaal uitbesteden. De bestaande coöperatieve energieleveranciers gaan dit hele proces aanbieden en verzorgen, ook de facturatie. Zij worden dan een Energiediensten Leverancier.
Voorlopig geldt echter wel dat alle leden van dezelfde Energiediensten Leverancier gebruik moeten maken.
om | nieuwe energie heeft geen winstdoelstelling. Het geld blijft in Nederland, blijft zo lokaal mogelijk. Ook hoeven er geen aandeelhouderswinsten uitgekeerd te worden aan niet inhoudelijk betrokken partijen die ook nog eens vaak in het buitenland zitten.
Nu al kun je 100% groene en lokale stroom afnemen van een lokale energiecoöperatie. Zo’n energiecoöperatie is een collectief van inwoners en organisaties. Zij hebben samen zonnepanelen hebben gelegd, bijvoorbeeld op een groot dak van een school. Neem je hun stroom af, dan noemen we dat een lokaal stroomcontract. Je deelt je eigen stroom niet met de andere leden van de gemeenschap.
Ja, net een actie met Sessy achter de rug, geldig tm eind 2026. Kijk voor de huidige acties op de website van om | nieuwe energie.
Ja, dat kan. Maar lokaal is het mooiste.
Sluit een contract af wat bij je woning en opwek/opslag/verbruik profiel past. Houdt voor de duur van het contract rekening met de termijn waarop je wellicht wilt deelnemen aan een energiegemeenschap. Dit betekent wel dat zolang je contract loopt je dus niet mee kan doen met de energiegemeenschap.
om | nieuwe energie is al gecertificeerd voor het uitvoeren van congestiemanagement. Hiervoor is het wel noodzakelijk om een bepaald batterij vermogen beschikbaar te hebben. Dat is nog niet bereikt. Met de Sessy actie wordt daar aan gewerkt. Zodra het minimale vermogen bereikt is, verwachten we dat om | nieuwe energie deze dienst ook gaat aanbieden.
Ieder is zelf eigenaar van zijn of haar data en heeft een uniek opwek/verbruik profiel. We zijn gewend geraakt aan dat de beschikbaarheid van stroom vanzelfsprekend is. Dat is veranderd en gaat nog meer veranderen de komende jaren. Het is financieel aantrekkelijk om mee te bewegen met die veranderingen. De manieren om mee te bewegen zijn divers. Van zelfbewust verbruikers aan of uit zetten, tot aan dit tot in de puntjes automatiseren. Daar zit ook een verschillend kostenplaatje aan vast. Om | nieuwe energie zal verschillende diensten bewust wel of niet gaan leveren op sturingsgebied. Dat is nog in ontwikkeling. Via energiemanagement systemen kun je al sturen en er komen steeds meer mogelijkheden hiervoor beschikbaar. We zullen de ontwikkelingen volgen en meenemen in onze informatievoorziening.
Vragen over slim sturen
Om te beginnen moeten we weten hoeveel en wanneer onze installaties en elk lid opwekken en verbruiken. Niet alleen aan het eind van het jaar, maar elk kwartier van de dag. Dat begint thuis met een apparaatje dat aangesloten is op je slimme meter. Je ziet live hoeveel je zelf verbruikt en opwekt.
In een Energiegemeenschap krijg je ook inzicht in opwek en verbruik van de hele groep. Zo kun je dan zien wanneer er veel of juist weinig eigen stroomaanbod is. En bijvoorbeeld besluiten de was pas te draaien of de auto op te laden wanneer er voldoende eigen opwek in de gemeenschap is.
In de toekomst kunnen we meer apparaten in huis automatisch gaan aansturen. Zodat die aanstaan als er juist veel eigen stroom is.
Nee. Je kunt deelnemen aan de energiegemeenschap ongeacht of je een batterij hebt of niet. Voor huishoudens zonder zonnepanelen is de aanschaf van een batterij in de meeste gevallen niet zinvol. Voor huishoudens met zonnepanelen hangt het van de situatie af of het zinvol is. Wij adviseren daarom:
- Orienteer je eerst of de thuisbatterij voor jouw situatie een verstandige aanschaf is. Bijvoorbeeld op Milieu centraal.
- Heb je twijfels of vind je stap 1 moeilijk? Kom dan langs bij het Energieloket.
- Vraag altijd minstens 2 of 3 offertes op. Ook hierbij kan het Energieloket je ondersteunen.
Dat hangt ervan af, een grote batterij bij een zonnepark heeft een ander effect dan meerdere thuisbatterijen bij deelnemers thuis. Een thuisbatterij speelt ook een rol in een energiegemeenschap, doordat ie meehelpt de invoeding en afname pieken van stroom te verlagen. De verwachting is dat het niet heel anders zou zijn zoals hij nu functioneert.
Ja, dit zou in bepaalde situaties handig kunnen zijn. Echter is een buurtbatterij nu vaak lastig te realiseren omdat deze een eigen netaansluiting nodig heeft, op welke locatie komt ie te staan, wiens eigendom is het, hoe financier je deze, etc.
De markt van batterijen is nog jong en we weten niet alles. Vooral handelen met batterijen kan mogelijk het stroomnet extra belasten. Als tienduizenden (thuis)batterijen op exact hetzelfde moment stroom van het net halen, ontstaat er een extra piekbelasting. Er is dan veel vraag dus gaat er veel verkeer over het net. Door inzicht in vraag en aanbod krijg je meer grip op het verbruik van de stroom in de wijk en de daadwerkelijk behoefte aan opslag. Kijk voor meer informatie bijvoorbeeld op Milieucentraal.
Doordat de salderingsregeling wegvalt, krijg je minder geld terug voor zonnestroom die je teruglevert. Dit effect kun je ombuigen naar eigen voordeel door je eigen opwek zoveel mogelijk zelf te gebruiken in eerste instantie. Door te verbruiken als de zon schijnt, door tapwater te verwarmen met zonnestroom, door over te stappen naar een elektrische auto, door van het gas af te gaan en je warmtevoorziening te elektrificeren, door je avond/nacht/vroege ochtend verbruik te faciliteren via een thuisaccu, door aan te sluiten bij een energiegemeenschap en energie te delen.
Het klopt dat energie delen in een energiegemeenschap puur virtueel is en er geen directe kabels gelegd worden tussen deelnemers. Het gaat congestie tegen doordat je met elkaar binnen de gemeenschap de invoeding en afname pieken van stroom meer afvlakt door slimmer om te gaan met het verbruik in de omgeving.